Hình ảnh 'độc' về Sài Gòn hơn 100 năm trước và nay

Nguyên thủy, chợ Bến Thành đã có từ trước khi người Pháp xâm chiếm Gia Định. Ban đầu, vị trí của chợ nằm bên bờ sông Bến Nghé. Bến này dùng để cho hành khách vãng lai và quân nhân vào thành, vì vậy mới có tên gọi là Bến Thành.

Và chợ Bến Thành ngày nay.

Nhà hát thành phố. Tòa nhà được xây dựng từ năm 1898 đến 1900.

Nhà hát thành phố hôm này không có nhiều thay đổi về cấu trúc.

Dinh Xã Tây được xây dựng 1898 - 1909. Sau đó đổi thành Tòa Đô Chánh.

Nay là trụ sở UBND thành phố Hồ Chí Minh.

Trung tâm Thương xá Tax.

Đối diện Thương Xá là khách sạn Rex.

Khách sạn Rex hiện là khách sạn 5 sao hiện đại giữa trung tâm TP.HCM

Trước kia, tại vị trí Đại lộ Nguyễn Huệ ngày nay chính là kênh đào Charner, nối liền với sông Sài Gòn.

Nay đường Nguyễn Huệ là con đường trung tâm của thành phố nằm quận 1. Đường 10 năm nay được chọn làm đường hoa Tết.

Nhà thờ Ðức Bà còn gọi là nhà thờ Chánh tòa Sài gòn, một công trình kiến trúc lớn ở quảng trường công xã Pari, trung tâm thành phố được xây dựng 1863 - 1865.

Sau hơn chục thập kỷ, nhà thờ Đức Bà đã xây thêm hai chóp tháp.

Phía sau của nhà thờ Đức Bà.

Kiến trúc vẫn không hề thay đổi sau hơn 1 thế kỷ.

 Dinh Thống đốc Nam kỳ được xây dựng 1870 - 1973. Sau khi xây dựng xong, dinh được đặt tên là dinh Norodom lấy theo tên của Quốc vương Campuchia lúc bấy giờ. Từ 1887 đến 1945, Toàn quyền Đông Dương đã sử dụng dinh thự này làm nơi ở và làm việc nên dinh gọi là dinh Toàn quyền.

Năm 1955, Thủ tướng Ngô Đình Diệm phế truất Quốc trưởng Bảo Đại và lên làm Tổng thống, quyết định đổi tên dinh này thành Dinh Độc Lập. Nay đổi tên là Hội trường Thống Nhất.

Ngày 11/11/1860, "sở Dây thép" Sài Gòn (tức Bưu điện Sài Gòn) được thành lập. Ngày 13/1/1863, sở Dây thép Sài Gòn được chính thức khánh thành và phát hành tem đầu tiên. Năm 1864, dân chúng Sài Gòn bắt đầu gửi thư từ thông qua nhà "Dây thép" (hệ thống bưu điện).

Năm 1886, Bưu điện Sài Gòn được xây cất lại với qui mô hiện đại, thay thế cho trụ sở và khu nhà ở cũ. Tòa nhà bưu điện thành phố được xây dựng theo đề án của kiến trúc sư người Pháp Vilơdic. Đến năm 1891, trụ sở mới của Bưu điện Sài Gòn được chính thức khánh thành. Toà nhà Bưu điện Sài Gòn là một trong những công trình kiến trúc nổi tiếng của thành phố.

Xem bài viết đầy đủ

Sài Gòn - Dáng chợ năm xưa

2. Chợ Lớn cũ: Ra đời sau khi người Hoa từ Cù Lao Phố về đây lánh giặc Tây Sơn (1776). Ảnh này chụp đầu thập niên 1920. Địa danh Chợ Lớn phát xuất từ đây: ngôi chợ lớn nhất vùng... "Chợ Lớn". Sau khi lập Chợ Lớn mới (Bình Tây) thì chợ này bị dẹp bỏ vì quá tải.

3. Chợ Bình Tây: Biết chính quyền Chợ Lớn có ý định xây ngôi chợ mới để thay thế Chợ Lớn cũ đã quá chật chội, năm 1928, ông Quách Đàm, thương gia người Hoa, liền bỏ tiền ra mua một cuộc đất rộng nằm giữa kênh Tàu Hủ và rạch Bàng (đường Hậu Giang - Tháp Mười ngày nay), xây nên ngôi chợ Bình Tây đồ sộ (26.000m2, gấp đôi chợ Bến Thành), cấu trúc trệt - lầu, kiến trúc Đông phương nhưng thoáng đãng, tân kỳ.

4. Chợ Cá: Chợ này không còn, ngày xưa, nằm ngay trên con đường Tổng Đốc Phương (nay là Châu Văn Liêm), ở vị trí vòng xoay tượng Phan Đình Phùng bây giờ. Năm 1954, Sài Gòn xây lại một chợ tôm cá, nhưng kiến trúc khá văn hóa, đó là chợ Hòa Bình (tên làng cũ).

5. Chợ Tân Định: Xây năm 1926. là chợ nhà giàu thời đó. Hai bên có bãi xe hơi, phía sau là bến xe ngựa (đường Mã Lộ). Rau. thịt tươi ngon sản xuất phía Gia Định đều chở về đây. Kiến trúc chợ đến nay không thay đổi nhiều, nhưng ngày xưa thoáng đẹp.

6. Chợ Bà Chiểu: Chợ trung tâm của tỉnh Gia Định xưa, đã có từ đầu thế kỷ XIX. Kiến trúc chợ thuộc hạng bình dân, xây năm 1942. Thập niên 1900, vùng đất này nên thơ như bức tranh thôn dã: vườn cây, mái tranh, nhà ngói, ao sen đan xen giữa những lũy tre, khóm chuối, đường làng.

7. Chợ Gò Vấp: Chợ đã có từ lâu, thuở dân cư còn thưa thớt. Sau 1954, người Bắc di cư vào ở vùng này thì chợ mới phát triển, cùng thời với các chợ hương vị Bắc khác, như Xóm Mới, Ông Tạ, Bùi Phát...

8. Chợ Thủ Đức: Chợ Thủ Đức có sau hành trình xuôi về phương Nam của Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh vào thế kỷ XVII. Người lập ra chợ này vốn là một thương gia người Hoa bỏ nước ra đi sau khi phong trào "phản Thanh phục Minh" thất bại.

9. Chợ Bà Điểm: Vùng này xưa nhiều rừng, cọp dữ. Canh ba, canh tư, dân gánh nông sản về Bến Nghé bán phải đi thành đoàn, đốt đuốc chống cọp.

Bức ảnh này cho ta thấy cảnh chợ Bà Điểm trăm năm trước (1910). Đường trước chợ đã quy hoạch cốt lề. Có đèn đường nhưng còn là trụ đèn thắp dầu (nay là góc Phan Văn Hớn - Phan Văn Đối). Hai bên đường nhiều nhà ngói, đi lại chỉ có xe bò và ngựa...

Xem bài viết đầy đủ